Lezing 22 septmeber 2020
STILTE: TIJD EN PLAATS VAN ONTMOETING
Stilte als sleutel tot het ervaren van goddelijke aanwezigheid.
De smaak van de stilte
Van Benedictus wordt gezegd dat hij woonde bij zichzelf.
Is het niet prachtig als je dit van een mens kunt zeggen?
Krijg je niet meteen zin om zo iemand te ontmoeten?
Deze woorden hebben in mij in ieder geval een verlangen gewekt, toen ik ze hoorde.
Ik wou dit thuis zijn bij mezelf leren, hoezeer het mij ook afschrok.
Sindsdien probeer ik elke dag tijd te maken om in stilte bij mezelf te zijn.
Al is het maar een half uur of tien minuten.
Het is een manier om voeling te krijgen en vooral ook te houden met jezelf en het wezenlijke,
in een maatschappij die aan alle kanten aan ons trekt.
Het vergt moed om in stilte bij jezelf te vertoeven.
Zelfkennis is dé weg naar mildheid, begrip en mededogen
ten opzichte van de mensen met wie we samenleven en werken.
Tekst en Onderricht 21 maart 2023
Bron van het onderricht:
Basil PENNINGTON, o.c.s.o., Inwendig gebed. Herontdekken van een oude christelijke manier van bidden. (Engelse titel: Centering Prayer. Renewing an Ancient Christian Prayer Form)
Onderricht op 21 maart 2023
“Gaat dus en maakt alle volkeren tot mijn leerlingen.” (Mt 28, 19)
Dit zendingswoord van de Christus is niet alleen gericht tot de leerlingen, maar tot allen die gedoopt zijn en daardoor dragers zijn geworden
van de Geest van God, die ons tot nieuwe mensen kan omvormen, die ons helpt om te zijn wie we zijn: beeld en gelijkenis van God.
We zijn geroepen en gezonden
om de ontvangen gave van Gods Geest door te geven aan anderen
en daardoor ook mensen in contact te brengen met wie ze werkelijk zijn.
We mogen mensen helpen om zichzelf te ontdekken
als beeld en gelijkenis van God, om hun ware zelf te ontdekken,
om hen bewust te maken van hun mogelijkheid te delen in het goddelijk leven, om hen wegen te wijzen om los te komen
uit de wurggreep van het onware zelf.
Dat is het waartoe meditatie mensen in staat stelt.
Daarom is mensen meditatie leren kennen een mogelijkheid om onze zending waar te maken.
Thomas Keating drukte het als volgt uit:
“De belangrijkste doelstelling van centering prayer en Contemplative Outreach,
het spiritueel netwerk dat deze methode mee verspreidt,
bestaat erin bij te dragen aan het leren kennen en ervaren van Gods liefde in het collectieve bewustzijn van de hele mensenfamilie.”
Onderricht 16 juni 2022
Bron van het onderricht: David FRENETTE, The Path of Centering Prayer. Deepening Your Experience of God, Sounds True, Boulder, Colorado, 2017 Onderricht op 16 juni 2022 Het inzicht dat gebed en actie samen horen en in het christelijk leven niet uit elkaar gerukt kunnen worden en zeker niet als elkaars tegengestelden kunnen worden gezien, is een verworvenheid voor al wie in deze tijd ernstig werk wil maken van spiritualiteit en een volwassen geloofsleven. Maar die eenheid van gebed en actie wordt nog niet altijd ‘ervaren’.Tekst en Onderricht november 2022
Bron van het onderricht:
Basil PENNINGTON, o.c.s.o., Inwendig gebed. Herontdekken van een oude christelijke manier van bidden. (Engelse titel: Centering Prayer. Renewing an Ancient Christian Prayer Form)
Onderricht op 15 november 2022
Verder bouwend op de traditie van contemplatief gebed brengt Centering Prayer twee nieuwigheden aan:
de naam en de wijze waarop de leer gepresenteerd wordt.
Mediteren is extreem eenvoudig
en toch is meditatie niet zomaar geheel vrij
van het gebruik van ‘symbolen’, van menselijke denken, van menselijke gevoelsstroming en van beelden.
Er is in de naam de idee of het beeld van het ‘centrum’.
Het gaat niet om een fysiek te localiseren en voorstelbare plaats. Toch spreken we erover als een plaats van ontmoeting.
En aldus wijst de naam ‘Centering Prayer’ op een geloofsrelatie
die zich in het bidden realiseert en ons aanwezig brengt bij de Aanwezige. Zoals in het anonieme werk ‘De Wolk van Niet-Weten’
zou ook de wolk een werkzaam symbool kunnen zijn, wijzend op de onzichtbaarheid van de Aanwezige.
Toch is dit symbool meer beeldend dan het concept ‘centrum’, een concept dat meer verwant is
met het cirkelsymbool van het Zenboeddhisme. ‘Centrum’ is ook minder beeldend dan ‘hart’,
hetgeen meer fysiek beeldend is en te zeer verwijst naar bepaalde vormen van emotierijke vroomheid.
Onderricht 7 juni 2022
Bron van het onderricht:
David FRENETTE, The Path of Centering Prayer. Deepening Your Experience of God, Sounds True, Boulder, Colorado, 2017
Wie trouw is en trouw blijft aan het pad van de contemplatie zal tijdens de meditatie ooit wel eens of geregeld stoten
op moeilijkheden en pijnpunten.
Er zijn misschien blijvende obsessieve gedachten en fantasieën, er kunnen emotionele golven de gemoedsrust verstoren
en er kan een spiritueel lijden zijn als men angsten ervaart, weerzin en tegenstand tegen de gekozen weg
en een gewaarwording en ervaring van dorheid en leegte.
Dan voelen we ons gescheiden van God en is God blijkbaar afwezig in ons leven.
Deze beproevingen zijn echter noodzakelijk.
Ze leiden niet alleen naar een pijnlijke zelfkennis maar laten ons ook toe God te leren kennen, maar dan niet de God die wij ons denken,
die wij wensen en verwachten,
niet de God die één van onze gedachten is of bij ons emoties oproept.
We moeten en mogen weten en beseffen dat God in al deze beproevingen aanwezig is
als diegene die we in deze beproevingen kunnen omarmen.
We moeten en mogen weten en beseffen
dat Hij in en door onze beproevingen therapeutisch aan het werk is, ons brengt tot zelfkennis en dan ook tot menselijkheid,
vooral tot nederigheid en medeleven en compassie met anderen.
We moeten leren onze beproevingen,
onze moeilijkheden en pijnpunten aanvaarden en omarmen en vooral niet ontkennen of er tegen willen vechten.
We moeten er zelfs niet van bevrijd worden, maar erin vrij leren zijn,
zoals Jezus vrij was midden in de storm op het meer.
Vrij zijn in en met onze hinderende gedachten en emoties betekent in ieder geval dat we ons niet met hen vereenzelvigen! ‘Zo ben ik nu eenmaal’ is een val waarin we niet mogen trappen. Dat heeft niets te maken met aanvaarden en omarmen.
Het blijven gegevens die thuishoren bij ons onechte ik.
Maar dat is ons samen met heel wat gevoelens en gedachten gegeven.
Zomaar oppositie ertegen voeren leidt alleen maar
naar schaamte en schuldgevoel, of merkwaardig genoeg naar gehechtheid en verslaving.
Onze beproevingen en ons onechte ik leren aanvaarden en omarmen opent ons voor zuivering, voor purificatie door de Geest.
Dan worden we ook ontdaan van ons eigen verlangen naar zuiverheid, naar waardering, naar controle, naar veiligheid
en dan worden we ook losgemaakt van ons vals zelfbeeld.